Telaş bozukluklarının tedavisinde ihtilal niteliğinde çalışma

İspanya’daki San Juan de Alicante Sinirbilimleri Enstitüsü’nden nörobilimci Juan Lerma ve takımının yürüttüğü çalışma, korkunun amigdalanın belli bir bölgesinde çok çalışan bir genle bağlı olduğunu ortaya koydu.

Araştırmaya nazaran, Grik4 isimli genin fazla çalışması amigdala nöronlarında çok uyarılmaya neden olarak tasa, depresyon ve toplumsal çekilme üzere belirtileri tetikliyor. Amigdala, duygusal yansılardan sorumlu beyin bölgesi olarak biliniyor, lakin bu çalışmada birinci kere korkunun tam olarak hangi alt bölgesinde ağırlaştığı tespit edildi: Bazolateral çekirdek.

FARELERDE ANINDA DÜZGÜNLEŞME GÖZLENDİ

Lerma’nın takımı, genetik olarak Grik4 geni çok faal hale getirilmiş farelerde bu genin düzeyini dengeleyici enjeksiyonlar uyguladı. Tedavi sonrası, farelerin beyinlerindeki irtibat olağana döndü ve tasa ile toplumsal çekilme belirtileri anında ortadan kalktı.

Daha evvel öbür farelerle temastan kaçınan ve kapalı alanları tercih eden bu hayvanlar, tedaviden sonra toplumsal etkileşime açık hale geldi. Bu tesir, sırf genetik olarak düzenlenmiş farelerde değil, doğal olarak derde yatkın farelerde de gözlemlendi.

Araştırmacılar, Grik4’ün amigdalanın bazolateral ve centrolateral bölgeleri ortasındaki bağlantısı bozduğunu, gen seviyesinin dengelenmesinin ise bu sinirsel devreyi yine normalleştirdiğini belirtiyor. Lerma, bu bulgunun “duygudurum bozukluklarının tedavisi için yeni bir biyolojik gaye sunduğunu” söylüyor.

BİR SONRAKİ ADIM İNSAN BEYNİ

Çalışma şimdilik farelerde yapıldı, lakin araştırma grubu, misal süreçlerin insanlarda da bulunabileceğini düşünüyor. İlerleyen basamaklarda, hipokampus üzere öbür beyin bölgelerinin de telaş oluşumundaki rolü incelenecek.

Kaygı bozukluklarının dünya genelinde yüz milyonlarca insanı etkilediği düşünüldüğünde, bu keşif tedavi edilebilir korku kavramını gerçeğe dönüştürebilecek nitelikte görülüyor.

Lerma, “Sadece birkaç nöron kümesindeki küçük bir dengesizlik bile beyin devresini bozabiliyor. Bu devreyi tekrar dengelemek, tasayı bilakis çevirebilir” açıklamasında bulundu.

Bu bulgular, kronik telaş ve depresyon üzere hastalıkların yalnızca ruhsal değil, birebir vakitte biyolojik temelleriyle de tedavi edilebileceğini gösteriyor. İnsanlarda uygulanabilir hale geldiğinde, bu yol telaş bozukluklarının tedavisinde ihtilal yaratabilir.