Maymunlar, insanlardan milyonlarca yıl evvel öpüşüyormuş

Öpüşmek, insanlığın en bilindik davranışlarından biri olsa da aslında hayli gizemli bir kökeni var. Yalnızca biz değil, pek çok hayvan çeşidi de ağız teması içeren benzeri davranışlar sergiliyor. Üstelik bunun kağıt üzerinde bir yararı yok ve hastalık bulaştırma riskini artırdığı da biliniyor. Bu tuhaf çelişkiyi çözmek isteyen Oxford Üniversitesi’ndeki araştırmacılar, primat soy ağacını tahlil ederek öpüşmenin evrimsel geçmişini araştırdı.

Araştırma takımı bulgularına nazaran öpüşme davranışının büyük insansı maymunların atalarında, yaklaşık 20-21 milyon yıl evvel ortaya çıktığını belirtiyor. Bu da bugün hala pek çok büyük maymun tipinde gördüğümüz öpüşme davranışının köklerinin son derece derin olduğunu gösteriyor. Araştırmanın başyazarı ve Oxford Üniversitesi evrimsel biyoloğu Matilda Brindle, “Bu, öpüşmeyi geniş bir evrimsel perspektifle ele alan birinci çalışma,” diyerek primat dünyasındaki cinsel davranış çeşitliliğine dikkat çekmiş.

Bilim insanlarının birinci adımı, “öpüşme”yi bilimsel olarak tanımlamak olmuş. Düşündüğünüzden sıkıntı bir misyon olduğu ve cinsten cinse değişebilen ağız temasları olduğu belirtiliyor. Bu tarif üzerinden çağdaş primat cinslerinde kayıt altına alınmış örnekleri inceleyen araştırmacılar; şempanze, bonobo ve orangutan üzere tiplerin öpüştüğü istikametindeki dataları modele dahil ederek, bu davranışın atalarda bulunma ihtimalini 10 milyon farklı evrim senaryosu içinde simüle etti.

Araştırmanın özü 21 milyon yıl öncesine dayanıyor

Çalışma, Neandertallerin de büyük olasılıkla öpüştüğünü gösteriyor. Daha evvel iki tıp ortasında tükürük alışverişi ve çiftleşme olduğuna dair genetik deliller bulunmuştu. Bu yeni tahlil, ortalarında öpüşmeye dayalı toplumsal bir etkileşimin de beklenen olduğunu destekliyor.

Yine de araştırmanın kimi hudutları var. Sonuçlar direkt gözleme değil, mevcut bilgiler ve bilgisayar simülasyonlarına dayanıyor. Bilhassa soyunu yitirmiş tipler için bu cins modellemeler kaçınılmaz belirsizlikler içeriyor. Ayrıyeten büyük insansı maymunlar dışındaki çeşitler için data çok kısıtlı, bu nedenle sonuçların kapsamı şimdilik hudutlu tutuluyor. Yeniden de çalışma, insan davranışlarının kökenine dair değerli bir çerçeve sunuyor.