Atmosfer katili: Birinci defa Güneş dışında bir yıldızda patlama keşfedildi

Gökbilimciler, birinci kere Güneş dışındaki bir yıldızda şiddetli bir yıldız fırtınası tespit ettiklerini açıkladı.

Araştırmacılara nazaran patlama o kadar güçlüydü ki, yakınındaki rastgele bir gezegenin atmosferini büsbütün yok edebilecek kapasiteye sahipti.

Güneş’te meydana gelenkütle atımları vakit zaman Dünya’ya ulaşıp uyduları etkileyebiliyor ve gökyüzünü renklendiren auroralara yol açıyor.

UZAK BİR YILDIZDA BİRİNCİ KERE GÖRÜLDÜ

Ancak böylesi bir fırtınayı Güneş dışındaki bir yıldızda gözlemlemek bugüne kadar son derece zordu. Nature mecmuasında yayımlanan yeni çalışma, milletlerarası bir araştırma takımının bu pürüzü aştığını ortaya koydu.

Keşif, Avrupa’nın geniş radyo teleskop ağı LOFAR’dan elde edilen datalarla yapıldı. LOFAR, 2016’dan bu yana kara delikler üzere kainattaki en şiddetli olayları tespit etmek için kullanılıyor. Bu nedenle bilim insanları ekseriyetle görüş alanına giren yıldızlarla ilgilenmiyordu.

EN AZ 10 BİN KAT DAHA ŞİDDETLİ

Ekip, bu dev kozmik olayları takip ederken art plandaki yıldızlardan gelen sinyallerin de kaydedildiği bir data sürece sistemi geliştirdi. 2022’de bu bilgileri incelemeye karar verdiklerinde 16 Mayıs 2016’da sırf bir dakika süren dev bir patlama tespit ettiler. Patlama, 133 ışık yılı uzaklıktaki StKM 1-1262 isimli bir kırmızı cüce yıldızdan geliyordu.

Bilim insanları bu olayı bir yıldız fırtınası olarak tanımladı. Bilim insanları, “Güneş dışındaki bir yıldızda bunu birinci defa tespit ediyoruz” dedi ve bu patlamanın bilinen Güneş fırtınalarından “en az 10 bin kat daha şiddetli” olduğunu vurguladı.

YAŞAM ARAYIŞINDA YENİ BİR BOYUT

Bu keşif, ömür barındırma potansiyeli olan ötegezegenlerin aranışı açısından değerli sonuçlar doğurabilir. Kütlesi Güneş’in yüzde 10 ila 50’si ortasında değişen kırmızı cüceler, Dünya büyüklüğünde gezegenler barındırma ihtimali en yüksek yıldız cinsleri olarak biliniyor.

Paris Gözlemevi araştırma yöneticisi ve çalışmanın ortak muharriri Philippe Zarka, “Bu birinci radyo tespiti, öbür yıldız sistemlerine uygulanan uzay havası araştırmaları için yeni bir periyodun kapısını açıyor” dedi.

Bu yeni alanın, yıldızların manyetik faaliyetlerinin etraflarındaki gezegenlerin yaşanabilirliğini nasıl etkilediğine dair değerli bir perspektif sunduğunu belirtti.