ABD’den Ukrayna’ya “toprak ve silah tavizi” baskısı

Amerika Birleşik Devletleri (ABD), Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy’e Rusya ile savaşı sona erdirmek emeliyle Washington tarafından hazırlanan çerçeve muahedesini kabul etmesi gerektiği tarafında sinyaller gönderdi.

Reuters ajansına konuşan bahse yakın iki kaynağın aktardığına nazaran kelam konusu taslak, Kiev idaresinin kimi topraklardan vazgeçmesini ve makul silah sistemlerini teslim etmesini öngörüyor.

Kimliklerinin kapalı kalmasını isteyen kaynaklar, Washington’un Kiev’den planın ana çizgilerini kabul etmesini beklediğini belirtti.

Teklifin en dikkat cazip ve ihtilaflı unsurları ortasında Ukrayna silahlı kuvvetlerinin boyutunun küçültülmesi de yer alıyor.

ABD DIŞİŞLERİ BAKANI RUBIO’DAN AÇIKLAMA

Beyaz Saray mevzuya ait açıklama yapmaktan kaçınırken, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada Washington’un savaşın her iki tarafının görüşlerine dayanarak fikirler geliştirmeye devam edeceğini belirtti.

Rubio, “Ukrayna’daki üzere karmaşık ve ölümcül bir savaşı sona erdirmek, önemli ve gerçekçi fikirlerin kapsamlı değişimini gerektirir. Kalıcı bir barış, her iki tarafın da sıkıntı lakin gerekli ödünleri kabul etmesini zarurî kılacaktır” tabirlerini kullandı.

28 UNSURLUK PLAN NELERİ İÇERİYOR?

ABD merkezli Axios sitesinin ABD’li ve Ukraynalı yetkililere dayandırdığı habere nazaran, Trump idaresi 28 unsurluk bir plan hazırladı.

Plana nazaran ABD ve öbür ülkeler, Kırım ve Donbass’ı yasal olarak Rus toprağı biçiminde tanıyacak lakin Ukrayna’dan bunu resmen tanıması talep edilmeyecek.

Plan hakkında bilgi veren kaynaklar, Rusya’nın Luhansk ve Donetsk’i kapsayan Donbass bölgesinin fiili denetimini elinde tutacağını, Ukrayna ordusunun çekileceği bu alanların “askerden arındırılmış bölge” statüsünde kabul edileceğini öne sürdü.

İddiaya nazaran Rusya buraya asker konuşlandıramayacak. ABD’li yetkililer, savaşın mevcut haliyle devam etmesi halinde Kiev idaresinin “zaten toprak kaybedeceğini”, bu nedenle Ukrayna’nın denetim etmediği doğu bölgelerini Moskova’ya bırakması karşılığında ABD’den güvenlik garantisi almasının “Ukrayna’nın çıkarına” olduğunu savunuyor.

Müzakere süreciyle ilgili sızan bilgilere nazaran Ukrayna Ulusal Güvenlik ve Savunma Konseyi Başkanı Rüstem Umerov, Vladimir Zelenskiy tarafından Donald Trump’ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile görüşmek üzere görevlendirildi.

Bir kaynak, Umerov’un yorumlarının 28 unsurluk metne dahil edildiğini öne sürerken, Ukraynalı bir öteki yetkili Umerov’un toplantıda koşulları kabul etmediğini ve birçok hususa itiraz ettiğini bildirdi.

İsmi belirtilmeyen Avrupalı bir diplomat ise Ukrayna ordusunun küçültülmesi teklifinin önemli bir barış teklifinden fazla bir Rus talebi üzere göründüğüne dikkat çekti.

ZELENSKİY’DEN ANKARA’YA ZİYARET

Gelişmelerin gölgesinde dün Türkiye’de Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile görüşen Vladimir Zelenskiy, Washington’un çerçeve planına direkt değinmese de Amerika’nın “güçlü liderliğine” vurgu yapmıştı.

Zelenskiy, “Kan dökülmesini durdurmak ve kalıcı barışı sağlamak için asıl sorun tüm ortaklarımızla uyum içinde çalışmamız ve Amerikan liderliğinin tesirli ve güçlü kalmasıdır” diye konuşmuştu.

Yalnızca ABD’nin ve Lider Donald Trump’ın savaşı sona erdirecek güce sahip olduğunu belirten Zelenskiy, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın görüşmeler için farklı formatlar önerdiğini ve Türkiye’nin gerekli platformu sağlamaya hazır olmasının kendileri için değer taşıdığını tabir etmişti.